STAWIAM NA TOLKA BANANA

Stare Miał dżinsy,
Starą Koszulę
W dziurawych kamaszach szedł
Z odwagą w sercu
Z dumą na twarzy
Czy dobrze było czy źle

Do napisania tego materiału posłużono się danymi z internetu
jak również z książki Bartka Koziczyńskiego "333 popkultowe rzeczy ... PRL"

Ten tekst piosenki jest chyba wszystkim dobrze znany. Ballada o Tolku Bananie napisana przez Jerzego Matuszkiewicza a zaśpiewana w czołówce przez młodych aktorów stała się obowiązkową piosenką turystyczno-ogniskową.

Serial "Stawiam na Tolka Banana" na podstawie książki Adama Bahdaja i w reżyserii Stanisława Jędryki podejmuje istotne problemy wychowawcze, charakterystyczne dla środowisk tzw. młodzieży trudnej. Bohaterami serialu są czeterj chłopcy i dziewczyna w wieku 12-14 lat, którzy pozostają w stałym konflikcie z porządkiem społecznym.
Ucieleśnieniem marzeń bohaterów jest romantyczna postać Tolka Banana, jego tajemnicza osobowość działa na ich wyobraźnię. W filmie zostały przedstawione przygody młodzieżowej "szajki" zmieniającej swoje postępowanie pod wpływem Tolka Banana. Dzięki niemu bohaterowie uczą się przyjaźni i uczciwości, w myśl zasady "jeden za wszystkich, wszyscy za jednego".

Czarno-biały serial pokazano w telewizji we wrześniu 1973 roku (po "Ekranie z Bratkiem"). Jego emisja spotkała się z nieprawdopodobnym odbiorem widzów. Jak się okazało, oglądano go też w innych kręgach. Po pierwszym odcinku redaktorzy odbrali telefon z KC PZPR. "Jakiś zatroskany towarszysz sugerował, by przerwać emisję - mówi Marek Bahdaj - "Argumentował w ten sposób : 'Co wy tam w telewizji pokazujecie ? Jakieś gangi młodzieżowe, margines społeczny, bazary... tak jakby nie było przyzwoitych organizacji młodzieżowych w naszym kraju'. Na szczęście nikt się tego towarzysza nie przestraszył.
"Serial był na sympozjum w Związku Radzieckim jedynym filmem telewizyjnym o tematyce współczesnej" - opowiadał reżyser - "Krytycy radzieccy z uznaniem mówili o jego walorach pedagogicznych, psychologicznych i wychowawczych".

Jacek Zejdler - zagadkowa śmierć
dowiedz więcej

Warto też wspomnieć o tajemniczym słowie - "muka" wypowiadanym przez Filipka, które zrobiło ogólnopolską karierę. Adam Bahdaj, autor powieściowego pierwowzoru u scenariusza, zaczerpnął je od swojego syna. "Było to w okolicach Stadionu Dziesięciolecia, na którym odbywał się jakiś mecz piłkarski" - wspomina Marek Bahdaj. Z tego meczu najbardziej pamiętam piekielny upał i to, że strasznie chciało mi się pić. Gdy mecz się skończył, ojciec próbował dla mnie kupić jakąś wodę mineralną lub oranżadę. Niestety poza jasnym piwem niczego nie było. Wówczas tato zaproponował mi tennapój pod warunkiem, że nie powiem nic matce. Miałęm wówczas najwyżej dwanaście lat i z ochotą przystałem na ten układ. Ojciec wypił duże piwo, a ja małe. Pamiętam, że szliśmy razem z tłumem kibiców, a mnie straszliwie plątały się nogi. Ojciec to zauważył i się zaniepokoił: 'Tylko matce nic nie mów' - przypomniał. A ja wybełkotałem: 'muka'. Tato bardzo się zainteresował tym tajemniczym słówkiem. Wyjaśniłem mu, że to używane w naszej szkole słowo wytrych. Znaczy swszystko i nic. Był szczególnie przydatne wówczas, kiedy nie potrafiliśmy odpowiedzieć na zadane pytanie."

Ciekawostką jest to, że do płyty DVD z serialem "Stawiam na Tolka Banana" jest dodatek dokumentalny zatytułowany "Tolek Banan i inni". Jest to dokument wyreżyserowany przez Stanisława Jędrykę w 1995 roku opowiadających o dalszych losach nastoletnich aktorów, grających w tym serialu. Jak się potoczyły ich losy ? Co ciekawego wynieśli z serialu, kim są teraz ?
To wszystko znajdziecie właśnie w 30-minutowym dokumencie.

Nie wszystkim się jednak udało. Tytułowego bohatera - Tolka Banana (Szymka Krusza), granego przedz Jacka Zajdlera, nie ma już wśród żywych, o czym jest poświęcony jemu oddzielny dział.
Bardzo wzruszająca jest też scena z dokumentu "Tolek Banan i inni" - kiedy to dorosły już Julek, Cegiełka, Cygan oraz reżyser serialu stoją nad grobem Jacka Zajdlera a Cygan zaczyna grać na skrzypcach "Balladę o Tolku Bananie" ....